Kronologi krisis perlembagaan Negeri Sembilan

Negeri Sembilan kini menyaksikan  ketegangan politik yang belum pernah berlaku sebelum ini apabila konflik melibatkan institusi Undang dan pentadbiran kerajaan negeri mencetuskan polemik undang-undang yang serius.

Bermula daripada isu pelucutan jawatan adat, kemelut ini kini merebak sehingga menggoyahkan kedudukan menteri besar.

Berikut adalah sorotan peristiwa penting yang melanda negeri Adat Perpatih itu.

Fasa 1: Pencetusan Konflik Adat (17 – 20 April)

• 17 April: Mesyuarat Khas Dewan Keadilan dan Undang (DKU) di Istana Besar Seri Menanti mengesyorkan agar Datuk Mubarak Dohak ditamatkan perkhidmatan sebagai Undang Luak Sungai Ujong. Sebanyak 33 alasan pelanggaran adat telah dikemukakan bagi menyokong tindakan tersebut.

• 19 April: Situasi menjadi tegang apabila empat individu bergelar Undang mengumumkan "pemecatan" Tuanku Muhriz Tuanku Munawir sebagai Yang di-Pertuan Besar dan cuba mengangkat Tunku Nadzaruddin Tuanku Ja’afar sebagai pengganti. Namun, kesahihan pengumuman ini dipersoalkan kerana ia dibacakan oleh Mubarak yang statusnya sebagai Undang sudah dipertikaikan.

  

• 20 April: Pihak Istana dan DKU secara rasmi mengesahkan pemberhentian Mubarak. Pada masa yang sama, Menteri Besar, Aminuddin Harun, menyifatkan cubaan menjatuhkan Tuanku Muhriz sebagai tindakan tidak sah kerana dilakukan oleh individu yang tidak lagi mempunyai autoriti dalam institusi adat.

Fasa 2: Perang Kenyataan & Campur Tangan Perlembagaan (21 – 26 April)

• 21 April: Konflik beralih ke arah politik apabila tiga ahli DKU mendakwa kenyataan Menteri Besar mengenai pemecatan Mubarak adalah tidak tepat. Dalam satu langkah drastik, surat tuntutan dihantar oleh pihak Undang Yang Empat dan Tunku Besar Tampin yang mendesak agar Aminuddin meletak jawatan.

• 23 April: Tuanku Muhriz menggunakan platform perasmian Persidangan DUN untuk menyampaikan titah penting. Baginda menekankan bahawa setiap pemegang amanah tinggi mestilah bertindak berdasarkan fakta, undang-undang, dan garis panduan yang ditetapkan, bukannya mengikut kepentingan tertentu.

• 

  26 April: Jalaluddin Alias selaku Exco Kanan mencadangkan penubuhan sebuah "Jawatankuasa Khas Pendamai". Dia menyarankan agar pakar perlembagaan dan pakar adat duduk bersama bagi merungkai kemelut ini berlandaskan Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.

Fasa 3: Keretakan Kerajaan Perpaduan (27 April)

Kemuncak krisis berlaku apabila Barisan Nasional (BN) Negeri Sembilan secara rasmi menarik balik sokongan mereka terhadap kepimpinan Aminuddin Harun.

• Hilang Kepercayaan: Seramai 14 Adun BN menyatakan pendirian sebulat suara bahawa mereka tidak lagi menyokong Menteri Besar.

  

• Tindakan Susulan: Jalaluddin yang juga pengerusi BN Negeri Sembilan mengesahkan notis rasmi mengenai penarikan sokongan ini akan diserahkan kepada Speaker DUN dengan kadar segera.

Analisis Kekuatan Kerusi DUN Negeri Sembilan

Dengan penarikan sokongan 14 Adun BN, kedudukan kerajaan negeri kini berada dalam keadaan tergantung (hung parliament).