Dahulu, peminat yang kecewa mungkin berhenti membeli album atau menonton karya seseorang artis. Hari ini, satu kenyataan, rakaman lama atau potongan video yang tular sudah cukup untuk mencetuskan kempen ‘cancel culture’ yang membawa kepada unfollow, boikot dan desakan supaya seseorang selebriti disingkirkan daripada industri.
Daripada selebriti, Janna Nick yang pernah menjadi sasaran kemarahan peminat K-pop sehinggalah selebriti antarabangsa seperti Kanye West yang kehilangan kerjasama perniagaan bernilai besar, cancel culture bukan lagi sekadar kecaman di ruangan komen.
Ia boleh menjejaskan reputasi, peluang pekerjaan, kontrak komersial dan keseluruhan perjalanan kerjaya seseorang.
Namun, apabila ribuan pengguna media sosial menjatuhkan hukuman sebelum cerita sebenar diketahui, adakah ia masih satu bentuk teguran atau sudah bertukar menjadi perbicaraan terbuka tanpa bukti dan ruang pembelaan?
Artikel Berkaitan: ‘Gerakan Boikot Ni Bermusim Atau Sekadar Ikut Trend..Hipokrit Ek?’ – Janna Nick
Artikel Berkaitan: [VIDEO] Fattah Amin & Amira Othman Tak Kecil Hati Dengan Individu Nak Boikot – ‘Saya Doakan Diberi Ketenangan’
Apa Sebenarnya ‘Cancel Culture’?
Cancel culture merujuk kepada tindakan menarik sokongan terhadap seseorang yang dianggap melakukan atau mengatakan sesuatu yang tidak boleh diterima.
Ia boleh berlaku dalam bentuk berhenti mengikuti akaun artis, memboikot produk, tidak lagi menonton karya mereka atau mendesak jenama dan pihak produksi memutuskan kerjasama.
Dalam keadaan tertentu, tekanan awam boleh menjadi alat untuk menuntut pertanggungjawaban. Namun, budaya ini menjadi berbahaya apabila orang ramai menyerang secara berkumpulan tanpa memahami konteks penuh sesuatu kejadian.
Tidak semua kritikan terhadap artis juga boleh dianggap sebagai cancel culture. Kritikan hanya bertukar menjadi gerakan ‘membatalkan’ atau ‘memboikot’ seseorang apabila wujud usaha besar-besaran untuk menghilangkan sokongan, peluang dan platform yang dimilikinya.
Janna Nick dan Kemarahan Peminat K-Pop
Di Malaysia, antara contoh paling jelas ialah kontroversi melibatkan Janna Nick pada 2021.
Pelakon dan pengarah itu menerima serangan besar daripada peminat K-pop selepas menggunakan nama ‘Lisa Blackpig’ untuk salah satu watak dalam telefilem arahannya. Nama tersebut dianggap menghina Lisa daripada kumpulan BLACKPINK.
Keadaan menjadi semakin tegang apabila sebuah rakaman lama membabitkan Janna kembali tersebar. Tanda pagar #JannaNickIsGoingToJailParty kemudian menjadi sohor kini ketika peminat mendesak supaya dia ‘diboikot’.
Janna menutup beberapa akaun media sosialnya buat sementara waktu, membuat laporan polis dan memberikan penjelasan berhubung kontroversi tersebut. Kes berkenaan menunjukkan bagaimana komuniti peminat antarabangsa mampu menggerakkan kempen terhadap seorang artis tempatan dalam tempoh yang sangat singkat.
DOLLA dan Tekanan Sehingga Karya Diturunkan
Kumpulan wanita DOLLA pula menerima kritikan hebat selepas melancarkan muzik video lagu Question pada November 2025.
Penampilan anggota kumpulan itu dianggap terlalu mencolok dan tidak sesuai dengan sensitiviti masyarakat tempatan. Kritikan bukan sahaja datang daripada pengguna media sosial, malah turut mendapat perhatian pihak berkaitan agama.
QUESTION
MV AND AUDIO OUT NOW Stream now on all digital platforms. #DOLLA #QUESTION
♬ original sound – Dolla Official – Dolla Official
Universal Music Malaysia akhirnya mengeluarkan muzik video tersebut daripada semua platform digital selepas menilai maklum balas orang ramai. Syarikat rakaman itu turut menyatakan bahawa proses semakan kandungan kreatif akan diperketatkan.
Kes DOLLA memperlihatkan bahawa tekanan masyarakat tidak hanya memberi kesan kepada imej seseorang artis. Ia juga boleh menyebabkan sesebuah karya ditarik balik selepas dilancarkan.
Kanye West Kehilangan Kerjasama Adidas
Di peringkat antarabangsa, Ye atau Kanye West merupakan antara contoh paling besar mengenai kesan ekonomi akibat tekanan awam.
Adidas menamatkan kerjasama dengan Ye pada Oktober 2022 selepas siri kenyataannya yang bersifat antisemitik. Syarikat berkenaan menghentikan pengeluaran produk Yeezy dan semua pembayaran kepada Ye serta syarikat miliknya.
Adidas menganggarkan keputusan tersebut memberi kesan sehingga €250 juta terhadap pendapatan bersih syarikat bagi tahun berkenaan.
Walaupun tindakan Adidas dibuat berdasarkan penilaian korporat terhadap kenyataan Ye, tekanan masyarakat dan reaksi pengguna memainkan peranan penting dalam mendorong pelbagai jenama menjauhkan diri daripadanya.
Satu Potongan Video Boleh Menjadi ‘Bukti’
Cancel culture berkembang pantas kerana media sosial memberikan ganjaran kepada kandungan yang mencetuskan reaksi. Semakin ramai marah, semakin tinggi kemungkinan sesuatu isu tersebar.
Akibatnya, satu potongan video beberapa saat boleh dikongsi tanpa konteks. Tangkap layar lama pula boleh muncul semula tanpa tarikh atau penjelasan.
Dalam masa beberapa jam, pengguna media sosial sudah membentuk kesimpulan, memilih pihak dan menuntut tindakan.
Situasi menjadi lebih buruk apabila berlaku serangan berkumpulan menerusi komen negatif, ejekan, meme, ancaman dan penyebaran maklumat peribadi.
Tidak semua yang menyertai serangan itu benar-benar memahami isu. Ada yang sekadar mengikut arus kerana tidak mahu dilihat menyokong individu yang sedang dikecam.
Kesannya Bukan Terhenti Di Ruangan Komen
Bagi selebriti, kesan cancel culture boleh melangkaui kehilangan pengikut. Jenama mungkin menangguhkan kempen, produksi mengubah barisan pelakon dan penganjur menjadi lebih berhati-hati untuk menawarkan peluang.
Contoh melibatkan Kanye West, dan DOLLA menunjukkan tekanan awam boleh membawa kepada kontrak ditamatkan, persembahan dibatalkan, penggantungan oleh label serta karya dikeluarkan daripada platform.
Artis juga mungkin memilih untuk berdiam diri atau mengehadkan perkongsian kerana bimbang setiap kenyataan akan dipetik di luar konteks.
Populariti dan kekayaan tidak menjadikan seseorang kebal daripada rasa takut, malu atau tertekan.
Teguran Atau Hukuman Massa?
Tidak semua kritikan boleh dianggap sebagai cancel culture. Peminat tetap berhak mempersoalkan salah laku, kenyataan berbahaya atau tindakan yang memberikan kesan kepada masyarakat.
Tanpa tekanan orang ramai, sesetengah kes mungkin terus disembunyikan atau dipandang ringan.
Namun, akauntabiliti sepatutnya berdasarkan fakta, konteks dan tahap kesalahan. Ia tidak seharusnya menjadi lesen untuk menghina rupa fizikal, menyerang keluarga, menyebarkan alamat rumah atau mengugut keselamatan seseorang.
Menegur bermaksud mahu seseorang memahami dan bertanggungjawab atas kesalahannya. Membatalkan seseorang pula sering membawa maksud mahu individu itu kehilangan kerjaya dan terus hilang daripada ruang awam.
Adakah Artis Layak Diberikan Peluang Kedua?
Persoalan terbesar dalam cancel culture ialah sama ada seseorang manusia harus ditentukan selama-lamanya oleh satu kesilapan.
Ada kesalahan serius yang mempunyai mangsa sebenar. Dalam keadaan tersebut, permohonan maaf semata-mata mungkin tidak mencukupi. Siasatan, tindakan dan pertanggungjawaban tetap diperlukan.
Namun, terdapat juga kes yang berpunca daripada salah faham, kenyataan tidak sensitif atau tindakan lama yang sudah diakui.
Sekiranya seseorang benar-benar meminta maaf, belajar dan menunjukkan perubahan, masyarakat perlu menilai sama ada hukuman berterusan masih membawa manfaat.
Kuasa Peminat Datang Bersama Tanggungjawab
Peminat hari ini mempunyai kuasa yang mampu menaikkan atau menjatuhkan kerjaya seseorang dalam tempoh singkat.
Kuasa itu boleh digunakan untuk menuntut perubahan positif, tetapi juga boleh memusnahkan individu apabila digerakkan oleh emosi dan maklumat yang belum disahkan.
Sebelum menyertai kecaman, wajar untuk bertanya: Adakah fakta sudah lengkap? Adakah hukuman setimpal dengan kesalahan? Adakah kritikan ditujukan kepada tindakannya atau sudah berubah menjadi serangan terhadap manusia?
Cancel culture mungkin tidak akan hilang selagi media sosial menjadi gelanggang utama masyarakat meluahkan kemarahan.
Namun, industri hiburan yang lebih sihat memerlukan peminat yang bukan sahaja berani bersuara, tetapi juga matang ketika menilai.
Kerana ada perbezaan besar antara meminta seseorang artis bertanggungjawab dengan memastikan seluruh kehidupannya musnah akibat satu kesilapan.
The post Satu Kesilapan, Terus Dibuang? Bagaimana ‘Cancel Culture’ Peminat Boleh Mengubah Nasib Artis Dalam Sekelip Mata first appeared on OHBULAN!.
