Jabatan Alam Sekitar (JAS) menolak laporan penilaian impak alam sekitar (EIA) untuk cadangan pengembangan operasi Lynas Advanced Materials Plant (Lamp) di Gebeng, Pahang.
Penolakan itu dipaparkan di laman web JAS, yang tidak memberikan sebab bagi permohonan EIA yang tidak berjaya.
Laman web tersebut menyatakan bahawa jabatan itu telah menerima laporan setebal 770 halaman pada 3 April. EIA dipaparkan untuk semakan awam dari 10 April hingga 9 Mei, manakala maklum balas awam diterima sehingga 24 Mei.
Malaysiakini telah menghubungi Lynas Rare Earths untuk mendapatkan butiran lanjut tentang langkah mereka seterusnya dan JAS untuk penjelasan mengenai keputusan tersebut.
Cadangan Lynas Malaysia Sdn Bhd untuk mengembangkan pengeluaran Lamp melibatkan peningkatan pemprosesan pekatan lantanida - daripada 95,000 tan setahun kepada 110,000 tan setahun.
Pengembangan ini juga akan memperkenalkan bahan mentah baru ke dalam bahan mentah kilang penapisan nadir bumi - 69,000 tan karbonat nadir bumi campuran setahun yang telah menjalani pemprosesan di kemudahan Lynas di Kalgoorlie, Australia.
Menurut EIA berkenaan, cadangan itu akan menghasilkan peningkatan sebanyak 16 peratus dalam sisa penulenan lindian air radioaktif (WLP), atau sejumlah 2.55 juta tan metrik WLP menjelang Mac 2031.
Ini menandakan peningkatan lebih 140,000 tan metrik. Tanpa pengembangan ini, jumlah sisa WLP yang dijana akan mencapai 2.41 juta tan metrik.
Syarikat itu juga menjangka akan beralih kepada pengekstrakan torium pada Mac 2031 untuk menghapuskan penjanaan sisa WLP, dengan laporan itu mengatakan bahawa proses itu akan menghasilkan dua hasil sampingan "berharga": fosfat besi bukan radioaktif untuk baja dan produk kaya torium.
Kritikan oleh NGO
Operasi Lynas sering menjadi kontroversi di Malaysia disebabkan oleh kebimbangan daripada aktivis alam sekitar mengenai penyimpanan sisa radioaktif tempatan, kerana mereka bimbang akan risiko jangka panjang kepada kesihatan dan alam sekitar, terutamanya apabila melibatkan pencemaran radiologi.
Terdapat juga keraguan tentang kemungkinan pengekstrakan torium, dengan Greenpeace Malaysia dan Save Malaysia Stop Lynas menegaskan dalam satu kenyataan bersama bahawa proses itu "tidak praktikal dari segi ekonomi dan teknikal" kerana sisa WLP hanya mengandungi 1,758 bahagian per juta torium secara purata.
Majlis Perundingan Pertubuhan Islam Malaysia (Mapim) selanjutnya mempersoalkan "double standard" dalam mengeksport sisa berbahaya ke negara-negara membangun.
Kebimbangan lain tertumpu pada penglibatan Malaysia dalam aktiviti ketenteraan yang dikaitkan dengan pelanggaran undang-undang kemanusiaan antarabangsa, dengan penyokong pro-Palestin menyorot perjanjian Lynas dengan kerajaan AS untuk membekalkan mineral kritikal untuk industri pertahanannya.
Lynas tegaskan operasinya berisiko rendah
Sebagai tindak balas kepada kritikan berkenaan, jurucakap Lynas memberitahu Malaysiakini bahawa Lamp telah menjadi subjek empat ulasan saintifik bebas, yang mendapati bahawa operasinya berisiko rendah, serta mematuhi peraturan dan amalan terbaik antarabangsa.
Jurucakap itu berkata kilang itu beroperasi di bawah keperluan pengurusan keselamatan dan alam sekitar yang ketat, yang dikuatkuasakan oleh pengawal selia yang berkaitan, sambil menambah bahawa pemantauan berkala dijalankan oleh Lynas, pakar bebas dan pengawal selia untuk memastikan pematuhan.
Pada Februari tahun lepas, Lynas menekankan pengendalian sisa dan pengurusan produk sampingannya, menekankan ketelusannya dalam melantik Gading Senggara Sdn Bhd sebagai kontraktor untuk PDFnya bagi sisa WLP.
Syarikat itu juga merujuk kepada kenyataan daripada JAS Pahang, yang dikatakan mendapati bahawa air yang keluar dari Kawasan Perindustrian Gebeng adalah berkualiti lebih tinggi daripada air yang memasuki kawasan tersebut.
Di laman webnya, Lynas menggambarkan kilangnya di Malaysia sebagai "kemudahan pemprosesan nadir bumi yang canggih dan bertanggungjawab terhadap alam sekitar".
"Pemantauan alam sekitar yang dijalankan oleh Lynas dan pihak berkuasa kawal selia (udara, air, udara ambien) sejak Lynas Malaysia mula beroperasi pada tahun 2012 menunjukkan tiada kesan alam sekitar daripada operasi Lynas Malaysia terhadap orang awam dan alam sekitar," katanya.
Ia menambah bahawa pemantauan yang dijalankan oleh syarikat itu, serta pihak berkuasa kawal selia, sejak operasi bermula pada tahun 2012, tidak menemui sebarang kesan terhadap orang awam dan alam sekitar.
[Baca laporan asal]
