Kumpulan Houthi Yemen yang bersekutu dengan Iran pada Isnin menyatakan bahawa mereka akan mengenakan sekatan laut ke atas Arab Saudi. Langkah ini berpotensi membuka barisan baharu menentang Amerika Syarikat (AS) dalam peranangnya dengan Iran, sekali gus meningkatkan ancaman terhadap bekalan tenaga global dan perdagangan di luar kawasan Teluk.
Reuters melaporkan peningkatan ketegangan ini berlaku selepas salah satu tempoh paling berdarah bagi tentera AS dalam peperanangan tersebut. Pentagon pada Isnin mengenal pasti dua tentera AS yang terkorban apabila Iran menyerang pangkalannya di Jordan pada Jumaat.
Pada masa sama, pihak pentadbiran menyatakan mereka telah menemukan sisa mayat tidak dikenali yang mungkin milik anggota tentera ketiga yang dilaporkan hilang semasa bertugas. Secara berasingan, anggota tentera keempat terkorban di utara Iraq semasa "letupan terkawal bahan letupan belum meletup daripada dron serangan sehala Iran yang ditembak jatuh."
Selepas Houthi mengumumkan sekatan mereka, koalisi pimpinan Arab Saudi di Yemen menyatakan dalam satu kenyataan bahawa pihak mereka akan bertindak balas dengan kekerasan. Koalisi itu turut memaklumkan bahawa mereka mula melaksanakan langkah perlindungan bagi kapal-kapal yang melalui Selat Bab el-Mandeb, iaitu laluan eksport penting bagi minyak Arab Saudi selepas penutupan efektif Selat Hormuz.
Houthi membuat pengumuman tersebut di sebalik tanda-tanda bahawa Tehran dan Washington mahu meneruskan semula diplomasi bagi menghentikan kitaran serangan yang semakin memburuk, yang telah merosakkan perjanjian sementara rapuh yang ditandatangani bulan lalu. Kementerian Luar Iran menyatakan orang tengah telah mengemukakan "cadangan" kepada Tehran, sekali gus menandakan bahawa hubungan diplomatik kekal aktif, namun tiada butiran terperinci diberikan.
Sementara itu, Reuters melaporkan harga minyak naik seketika selepas kenyataan Houthi sebelum kembali menurun apabila pedagang terus meletakkan harapan terhadap kemajuan diplomatik. Kos insurans bagi penghantaran barangan merentasi Laut Merah meningkat berikutan risiko yang bertambah terhadap perkapalan dagang.
Iran sebelum ini mendesak Houthi agar menutup laluan Bab el-Mandeb ke Laut Merah sekiranya AS terus menyerang infrastruktur tenaga Iran.
Penutupan penuh selat itu akan mengurangkan bekalan minyak global sebanyak 7 peratus kerana ia menyebabkan sebahagian besar eksport minyak Arab Saudi tidak dapat keluar dari wilayah berkenaan.
Gangguan ini akan menambah pemotongan besar kepada aliran minyak akibat peranang di Teluk, yang telah mengurangkan penghantaran sebanyak 10 peratus daripada bekalan global.
Dalam kenyataan mereka, angkatan tentera Houthi menyatakan bahawa mereka mengisytiharkan "embargo maritim terhadap musuh jenayah Arab Saudi, berasaskan persamaan 'mata diganti mata', berkuat kuasa serta-merta" sebagai tindak balas terhadap apa yang mereka sifatkan sebagai "kepungan tidak adil dan menindas" yang dikenakan ke atas Yemen oleh pihak Saudi.
Usaha diplomatik untuk pulihkan gencatan senjata
Dalam pada itu, seorang pegawai kanan Iran memberitahu Reuters pada Isnin bahawa Tehran telah menerima cadangan daripada orang tengah untuk gencatan senjata selama 10 hari dalam usaha menyelamatkan perjanjian sementara.
Langkah ini bertujuan membuka jalan kepada perjanjian kekal bagi menamatkan peranang yang bermula pada 28 Februari lalu dengan serangan AS-Israel ke atas Iran.
Kementerian mahupun pegawai yang bercakap dengan Reuters tidak memberikan sebarang butiran mengenai perbincangan gencatan senjata yang dicadangkan itu. Dua sumber kerajaan Pakistan secara berasingan menyatakan bahawa Menteri Dalam Negeri Iran, Eskandar Momeni telah meminta Pakistan untuk meneruskan semula perananannya sebagai peranantara dalam konflik tersebut. Dia kemudiannya tiba di Islamabad untuk perbincangan lanjut.
Usaha diplomatik itu menyusul selepas satu lagi malam yang menyaksikan serangan AS ke atas bandar-bandar Iran serta serangan oleh Pengawal Revolusi Iran ke atas aset ketenteraan AS di seluruh wilayah tersebut. Pusingan serangan baharu ke atas Iran telah dimulakan, menurut kenyataan Pertahanan Pusat AS pada petang Isnin waktu AS.
Presiden Donald Trump, yang berdepan tekanan politik semakin meningkat di dalam negara berikutan kenaikan harga petrol sejak peranang bermula dan tindakan Iran menutup Selat Hormuz secara efektif, mempertahankan serangan terbaharu ke atas Iran sebagai tindakan menghormati kematian anggota tentera Amerika yang terkorban dalam serangan Iran baru-baru ini.
"Setiap kali Iran membunuh Tentera Amerika, mereka akan membayar harga pembunuhan itu berkali-kali ganda!
“Arahan ini telah disampaikan kepada Setiausaha Perang, Pete Hegseth, Pengerusi Ketua Staf Bersama, Daniel Caine, dan setiap Pemimpin dalam Ketenteraan," tulis Trump di Truth Social pada Isnin.
Peperanangan itu telah mengorbankan ribuan nyawa, kebanyakan mereka di Iran dan Lubnan, yang sebahagian daripadanya telah diduduki oleh tentera Israel berikutan serangan ke atas Israel oleh pejuang Hizbullah yang menyatakan bahawa mereka bertindak sebagai tanda solidariti bersama Tehran.
Presiden Lubnan, Joseph Aoun dijadualkan bertemu Trump di Rumah Putih pada Selasa bagi membentangkan pelan untuk melucutkan senjata Hizbullah yang bersekutu dengan Iran dan memastikan penarikan balik tentera Israel.
Israel juga masih menempatkan tentera di Gaza selepas dua tahun peperanangan yang tercetus akibat serangan kumpulan militan Palestin, Hamas ke atas komuniti di selatan Israel pada 7 Oktober 2023.
Hamas pada Isnin menyatakan bahawa pihaknya telah menamakan perunding utama, Khalil Al-Hayya sebagai pemimpin keseluruhan kumpulan itu. Langkah tersebut, menurut seorang penganalisis, boleh menandakan pendirian lebih tegas oleh kumpulan berkenaan terhadap desakan agar mereka melucutkan senjata.
Iran dakwa kapal tangki minyak meletup
Kor Pengawal Revolusi Islam (IRGC) Iran menyatakan dua kapal tangki minyak telah meletup selepas cuba merentasi selat itu melalui laluan yang "tidak selamat".
Pada Ahad, IRGC menyatakan dua buah kapal telah terlibat dalam satu "kemalangan" di kawasan yang sama. Tidak dapat dipastikan sama ada kedua-dua insiden itu berkaitan.
Reuters tidak dapat mengesahkan insiden tersebut secara serta-merta. Kenyataan IRGC tidak memberikan sebarang butiran mengenai kapal-kapal berkenaan atau sebarang jumlah korban.
Secara berasingan, sebuah kapal telah dihantam oleh projektil tidak dikenali di luar pantai Oman yang menghadap Selat Hormuz, menurut agensi Operasi Perdagangan Maritim UK.
Di Iran, letupan dilaporkan berlaku di Tabriz, Chabahar, Konarak, Bandar Mahshahr dan Bandar Imam Khomeini. Seorang terkorban manakala beberapa lagi cedera di barat daya Tabriz, menurut agensi berita rasmi IRNA.
IRGC menyatakan pihak mereka menyasarkan pesawat AS di lapangan terbang Aqaba Jordan dengan peluru berpandu balistik, serta aset ketenteraan di kem Al-Adiri Kuwait dan Pangkalan Udara Ali Al Salem, selain kedudukan di Syria.
Siren amaran berbunyi di Bahrain sepanjang Isnin. Tentera Kuwait pada awal Selasa menyatakan bahawa sistem pertahanan udara kembali memintas dron-dron Iran.
