Bekas pengarah Suaram, Kua Kia Soong, menggesa reformasi segera dilakukan selepas Adun Skudai, Marina Ibrahim dikatakan ditawarkan jawatan dalam Syarikat Berkaitan Kerajaan (GLC) jika dia tewas dalam Pilihan Raya Negeri Johor akan datang.
Kua Kia Soong berkata kontroversi itu mendedahkan kelemahan dalam sistem politik negara.
Menurutnya, amalan memberi jawatan kepada individu yang mempunyai hubungan politik boleh menjejaskan persaingan yang adil dalam demokrasi kerana parti yang berkuasa bukan sahaja mengawal sumber kerajaan, malah dapat menggunakan jawatan tertentu untuk mengukuhkan pengaruh, sokongan dan kedudukan politik mereka.
Bekas Ahli Parlimen DAP itu menegaskan bahawa walaupun individu yang dilantik mungkin berkelayakan, mereka berisiko kehilangan legitimasi apabila proses pengundian tidak telus.
Menurutnya, rakyat tidak dapat membezakan sama ada sesuatu pelantikan dibuat berdasarkan merit atau sekadar ganjaran politik apabila kriteria pengundian disembunyikan.
Bagaimanapun DAP Johor sebelum ini menafikan menawarkan jawatan GLC kepada Marina, sebaliknya parti tersebut menawarkan jawatan di sebuah badan berkanun.
“Badan berkanun diwujudkan untuk tujuan awam, bukannya sebagai pampasan politik. Jawatan pengerusi dan ahli lembaga pengarah bertanggungjawab mengawasi dana awam, pelaksanaan dasar, kawal selia, pendidikan, pengangkutan, sistem kesihatan dan peranancangan ekonomi.
“Jawatan-jawatan ini tidak sepatutnya dijadikan pelan sandaran bagi mereka yang kecewa dengan keputusan pilihan raya,” katanya dalam satu kenyataan hari ini.
Menegaskan bahawa isu tersebut “lebih besar daripada DAP, Marina dan kerajaan Madani”, Kua berkata kekurangan ketelusan dalam proses pelantikan ke badan-badan berkanun hanya akan menghalang pelaksanaan reformasi seperti yang dijanjikan.
“Adakah badan berkanun milik rakyat, atau ia berfungsi sebagai sebahagian daripada jentera politik parti?
“Selagi sistem pelantikan tidak telus, berasaskan merit dan bertanggungjawab, janji reformasi politik akan terus bertembung dengan budaya lama naungan politik,” katanya.
Pada 31 Mei lalu, Marina mengumumkan persaraannya daripada politik selepas satu penggal berkhidmat sebagai wakil rakyat. Ahli politik berusia 38 tahun itu kemudian mempertahankan keputusannya dengan menyatakan ia dibuat hasil perbincangan bersama pasukannya.
Sebagai respons terhadap pengumuman itu, Pengerusi DAP Johor, Teo Nie Ching, mendedahkan bahawa rancangan asal parti adalah untuk memindahkan Marina ke satu lagi kerusi DUN bandar di Johor, manakala jawatan pengerusi sebuah badan berkanun akan diberikan sebagai pilihan alternatif.
Marina bagaimanapun enggan mengesahkan kesahihan sepucuk surat bertarikh 30 Mei yang didakwa dihantar kepada Teo.
Surat itu dikatakan menunjukkan dia menolak tawaran untuk meninggalkan kerusi Skudai dan bertanding di kerusi DUN Tiram, selain cadangan untuk melantiknya ke sebuah GLC sekiranya tewas.
Amalan politik lama BN
Mengulas lanjut, Kua berkata ramai pengundi mengharapkan perubahan apabila kerajaan Madani mengambil alih pentadbiran negara, khususnya daripada amalan politik lama Barisan Nasional yang sering dikaitkan dengan budaya naungan politik, rundingan tertutup dan sistem ganjaran yang menjejaskan kepercayaan awam.
Namun, katanya, amalan tersebut masih berterusan apabila jawatan awam dilihat terus berkait rapat dengan pengurusan gabungan politik, percaturan pilihan raya dan rundingan dalaman parti.
“Kontroversi yang melibatkan Marina sepatutnya membimbangkan rakyat Malaysia bukan kerana seorang ahli politik tertentu, tetapi kerana ia mendedahkan betapa normalnya budaya naungan politik dalam sistem kita.
“Pendedahan oleh Teo itu membimbangkan. Bukan kerana Marina Ibrahim semestinya tidak layak. Bukan juga kerana pemimpin politik tidak sepatutnya terlibat dalam institusi awam, dan bukan kerana hanya satu parti yang terlibat.
“Ia membimbangkan kerana ia menunjukkan bagaimana institusi awam berisiko dianggap sebagai lanjutan kepada pengurusan parti politik,” tambahnya.
Kua turut merujuk laporan terdahulu oleh Institute for Democracy and Economic Affairs (IDEAS) yang mengenal pasti 238 pelantikan politik ke badan-badan berkanun Persekutuan dan syarikat berkaitan kerajaan (GLC) di bawah kerajaan Anwar Ibrahim.
“Kajian terdahulu menunjukkan pelantikan banyak tertumpu kepada parti-parti yang mempunyai akses terbesar kepada kuasa eksekutif.
“Angka-angka ini kurang penting berbanding apa yang didedahkannya, iaitu sistem pelantikan masih bersifat politik dan bukannya benar-benar bebas sebagai sebuah institusi,” katanya.
Sehubungan itu, dia mencadangkan beberapa reformasi untuk dilaksanakan oleh Putrajaya, termasuk penubuhan Suruhanjaya Pelantikan Awam yang bebas bagi memastikan pelantikan utama melalui proses saringan yang telus, dengan kriteria pengundian dan semakan konflik kepentingan diumumkan kepada umum.
Selain sesi pengesahan oleh Parlimen dan penilaian prestasi berkala mengikut tempoh tetap, Kua turut mencadangkan supaya ahli Parlimen, ADUN, menteri, timbalan menteri dan pemegang jawatan aktif parti politik dikenakan had ketat terhadap pelantikan bergaji dalam lembaga pengarah.
Dia juga menggesa kerajaan memperkenalkan undang-undang anti-naungan politik yang mentakrifkan secara jelas konflik kepentingan, nepotisme dan keperluan ketelusan dalam pelantikan, selain menerbitkan data pelantikan secara menyeluruh setiap tahun untuk semakan awam.
