Pada 1955, Tun Dr Siti Hasmah Mohd Ali menamatkan pengajian perubatan dan memulakan latihan di Hospital Besar Kuala Lumpur, menurut biografi Yayasan Kepimpinan Perdana.
Ketika Tun Dr Mahathir Mohamad menjadi Perdana Menteri pada 1981, perjalanan profesional beliau sudah pun bermula lebih dua dekad sebelumnya. Rekod yayasan itu turut menyatakan selepas bersara daripada perkhidmatan kerajaan pada 1979, beliau mengajar secara sambilan di Fakulti Pergigian Universiti Malaya sehingga 1981.
Susunan waktu ini memberi titik permulaan penting untuk memahami legasinya. Gelaran doktor, pengalaman merawat masyarakat dan pengetahuan tentang kehidupan wanita telah menjadi sebahagian daripada dirinya sebelum beliau tampil lebih kerap dalam acara kenegaraan.
Pemergian Allahyarhamah di Institut Jantung Negara pada 28 September 2026, pada usia 100 tahun, disahkan anaknya kepada Bernama. Ketika kita mengenang kehidupannya, jejak awal perkhidmatan itu wajar diberi tempat dalam cerita yang diwariskan.
Artikel Berkaitan: Tun Siti Hasmah Meninggal Dunia Pada Usia 100 Tahun
Artikel Berkaitan: ‘Hari Ini Negara Kehilangan Sosok Keibuan Yang Dekat Di Hati Rakyat’ – PM
Perjalanan yang bermula dengan peluang pendidikan
Menurut Yayasan Kepimpinan Perdana, beliau memasuki King Edward VII College of Medicine di Singapura dengan biasiswa selepas Perang Dunia Kedua. Beliau merupakan satu-satunya pelajar wanita Melayu dalam kumpulannya.
Butiran ini membantu kita memahami kedudukannya dalam sejarah pendidikan wanita. Tun Dr Siti Hasmah tergolong dalam kalangan doktor wanita Melayu terawal, pada zaman apabila kehadiran mereka dalam bidang itu masih sedikit.
Selepas berkahwin pada 1956, beliau berpindah ke Alor Setar dan berkhidmat sebagai pegawai perubatan di Hospital Besar Alor Setar. Biografi yang sama merekodkan penglibatannya dalam kempen kesihatan untuk penduduk luar bandar.
Daripada perjalanan ini, kita dapat melihat hubungan antara peluang belajar dengan peluang berbakti. Pendidikan yang diterimanya membawanya ke tempat masyarakat mendapatkan rawatan dan penerangan tentang kesihatan.
Menjaga ibu bermakna memahami kehidupan mereka
National University of Singapore dalam penghormatannya pada 2018 merekodkan pelantikan beliau sebagai wanita pertama menjadi pegawai perubatan di Jabatan Kesihatan Ibu dan Anak pada 1965. Pada 1974, beliau menjadi doktor wanita pertama dilantik sebagai Pegawai Kesihatan Ibu dan Anak Negeri.
Untuk memahami makna kerja tersebut, ucapan beliau sendiri memberi petunjuk yang lebih dekat kepada pengalamannya. Dalam ucapan Persidangan Dunia IAMANEH pada 21 Ogos 2003, yang disimpan dalam arkib Pejabat Perdana Menteri, beliau menghuraikan keperluan menyediakan penjagaan berterusan sepanjang kehamilan, kelahiran dan selepas bersalin.
Beliau turut menekankan kepentingan pengangkutan dan sistem rujukan supaya wanita boleh sampai ke kemudahan kesihatan. Berdasarkan pengalaman lebih dua dekad bekerja di lapangan, beliau berpandangan bahawa satu bentuk intervensi sahaja tidak mencukupi.
Pada bacaan XTRAPEDIA, penekanan ini menunjukkan cara beliau melihat pesakit dalam keadaan hidup yang sebenar. Rawatan perlu dapat dicapai, dan setiap peringkat penjagaan perlu bersambung. Kesukaran menuju ke hospital juga menjadi sebahagian daripada persoalan kesihatan.
Di sinilah pengalaman doktor lapangan memberi kedalaman kepada suara seorang tokoh awam. Perkara yang dibincangkan mempunyai kaitan langsung dengan perjalanan yang perlu dilalui oleh wanita dan keluarganya untuk mendapatkan bantuan.
Membawa persoalan kesihatan ke ruang yang lebih luas
Pemikiran itu turut terlihat dalam ucapan Persidangan Safe Motherhood pada 30 September 2003. Beliau menghubungkan usaha menyelamatkan nyawa ibu dengan pembangunan luar bandar, pengurangan kemiskinan, pendidikan dan kedudukan wanita dalam keluarga serta masyarakat.
Dalam ucapan tersebut, beliau menegaskan bahawa usaha kesihatan perlu disertai perubahan pada keadaan sosial dan ekonomi. Beliau juga membincangkan akses kepada penjagaan kesihatan sebagai hak asas manusia.
Hujah ini membolehkan legasinya dibaca dengan lebih luas. Perhatian terhadap ibu dan anak membawa sekali persoalan tentang siapa yang mendapat peluang belajar, siapa yang mempunyai akses kepada perkhidmatan, dan siapa yang masih terpinggir.
Kita dapat melihat kesinambungan antara kerja awalnya dengan penglibatan di pentas antarabangsa. Pada September 1995, beliau mengetuai delegasi Malaysia ke Persidangan Dunia Keempat Mengenai Wanita di Beijing, sebagaimana direkodkan oleh Yayasan Kepimpinan Perdana.
Pengalaman perubatan dan penglibatan dalam isu wanita bergerak seiring sepanjang perjalanan itu. Ini memberi konteks kepada peranannya dalam kehidupan awam dan menjelaskan mengapa sejarah perkhidmatannya perlu dibaca secara menyeluruh.
Penghormatan yang berpaut pada kerja sebenar
Pada 13 November 2018, National University of Singapore menganugerahkan Distinguished Alumni Service Award kepada Tun Dr Siti Hasmah. Universiti itu menyatakan penghargaan terhadap perkhidmatan berterusannya dalam kesihatan awam di Malaysia dan di luar negara, serta peranannya sebagai contoh kepada doktor wanita.
Pengiktirafan tersebut mengembalikan perhatian kepada kerja yang telah dilakukan sejak muda. Di sepanjang kehidupan yang turut bersentuhan dengan sejarah politik negara, beliau mempunyai rekod profesional dan perjuangan masyarakat yang boleh ditelusuri melalui biografi, ucapan serta pengiktirafan institusi.
Mengenang Allahyarhamah dengan utuh bermakna memberi ruang kepada semua bahagian perjalanan itu. Antara yang paling berharga ialah kesungguhannya meletakkan keperluan wanita dan keluarga dalam perbincangan awam.
Legasi tersebut mengajak kita mengingati nama Tun Dr Siti Hasmah bersama persoalan yang pernah diperjuangkannya: bagaimana memastikan seorang ibu mendapat penjagaan yang diperlukan, dan bagaimana membuka lebih banyak peluang kepada wanita untuk menentukan kehidupan mereka.
Sumber: Bernama Tun Dr Siti Hasmah Dies At 100), Malay Mail (Dr Siti Hasmah wows guests with violin performance), Bernama (Matriarch of Thomas Cup ’92 walks down memory lane), Tatler Asia (Tun Dr Siti Hasmah), mStar (Tun Dr Siti Hasmah Berdebar Dengan Pementasan Teater), Yayasan Kepimpinan Perdana (My Name Is Hasmah), Yayasan Kepimpinan Perdana (Tun Dr Siti Hasmah Bt Mohd Ali), Yayasan Kepimpinan Perdana (Happy 96th Birthday, Tun Dr Siti Hasmah, Arkib Pejabat Perdana Menteri (The 8th World IAMANEH Conference), Arkib Pejabat Perdana Menteri (Safe Motherhood Conference Saving Mother’s Lives The Health Impact of Unsafe Abortion), National University of Singapore (Malaysia’s PM receives top honour from NUS).
The post Legasi Tun Dr Siti Hasmah Bermula Jauh Sebelum Menjadi Isteri Perdana Menteri first appeared on OHBULAN!.
