Terdapat percanggahan nyata antara kenyataan kerajaan berhubung peluasan pelaksanaan Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST) ke atas buah-buahan, berbanding apa yang termaktub dalam dokumen undang-undang rasmi.
Menurut kenyataan Menteri Kewangan II, Amir Hamzah Azizan pada Isnin, hanya buah-buahan import dikenakan SST sebanyak 5 peratus, manakala buah-buahan tempatan dikecualikan.
Namun begitu, perintah kadar cukai jualan yang diwartakan pada hari yang sama – yang menyenaraikan barangan yang tertakluk kepada cukai 5 peratus mulai 1 Julai – mengandungi senarai buah-buahan yang kebanyakannya ditanam secara tempatan.
Antara buah-buahan tersebut termasuk longan, rambutan, langsat, nangka, cempedak, ciku, belimbing, durian, tembikai, betik, nanas, dan pisang.
Lebih merisaukan, dokumen tersebut tidak menyatakan sebarang perbezaan antara buah import dan buah tempatan.
Secara implikasinya, ini bermaksud semua buah dalam senarai itu akan dikenakan cukai lima peratus, tanpa mengira asal-usulnya – sama ada strawberi dari Cameron Highlands atau dari luar negara – yang akhirnya akan menyebabkan harga runcit lebih tinggi untuk pengguna.
Dalam dokumen berasingan berkaitan barangan yang dikecualikan daripada SST, satu-satunya buah yang tersenarai ialah kelapa.
Ketika diminta memberi penjelasan, jurucakap Kementerian Kewangan tetap menegaskan bahawa kerajaan hanya mengenakan SST ke atas buah-buahan import sahaja.
“Jika buah itu diimport, maka ia tertakluk kepada cukai jualan lima peratus. Buah yang ditanam dalam negara tidak dikenakan sebarang cukai,” kata jurucakap itu melalui WhatsApp kepada media.
Namun setakat ini, tiada jawapan diberikan terhadap pertanyaan lanjut bagaimana dasar kerajaan itu akan dikuatkuasakan mengikut undang-undang, memandangkan perintah cukai jualan yang diwartakan tidak membezakan asal buah-buahan.
Beberapa jam selepas Malaysiakini mengajukan soalan berkenaan, Kementerian Kewangan mengeluarkan infografik yang hanya menyatakan kelapa sebagai buah yang dikecualikan cukai. Tiada buah lain yang dinyatakan.
Pengarah bersekutu Asia Group Advisors, Kamles Kumar, berkata dari sudut amalan, penjual buah-buahan lebih cenderung untuk mengikut perintah yang telah diwartakan berbanding kenyataan umum.
“Oleh kerana gazet dokumen adalah sah di sisi undang-undang, peniaga akan mengikut apa yang tertulis secara hitam putih, bukan kenyataan awam, kecuali jika ada perintah tambahan atau penjelasan rasmi,” katanya kepada Malaysiakini.
“Jika kerajaan tidak segera mengeluarkan perintah pindaan atau arahan kastam yang jelas, pengguna mungkin akan menyaksikan kenaikan harga buah-buahan – tanpa mengira asalnya – kerana peniaga tidak mahu ambil risiko melanggar undang-undang,” katanya.
Kamles menambah bahawa berpegang kepada dokumen rasmi juga merupakan pilihan paling selamat, kerana sebarang tafsiran lain boleh mengundang penguatkuasaan terpilih, kekeliruan di pintu masuk kastam, malah boleh membuka ruang kepada penyalahgunaan dan manipulasi harga.
