Rangka kerja pengisytiharan aset Malaysia yang disemak semula dengan ketara mengukuhkan keperluan pendedahan kewangan untuk penjawat awam persekutuan, tetapi ia tidak meliputi menteri dan wakil rakyat.
Pusat untuk Memerangi Rasuah dan Kronisme (C4 Center) berkata peraturan yang disemak semula itu mewakili peningkatan besar dalam akauntabiliti sektor awam dengan memperkenalkan kategori aset yang lebih jelas, keperluan pelaporan yang lebih ketat dan proses kelulusan formal untuk pemerolehan aset tertentu.
Walau bagaimanapun, pemantau antirasuah itu berkata rangka kerja itu meninggalkan jurang yang ketara kerana kewajipan pelaporan yang serupa tidak terpakai kepada ahli pentadbiran yang juga diamanahkan dengan kuasa awam.
“Keperluan baru tidak meliputi ahli pentadbiran lain yang berada dalam kedudukan yang berisiko salah urus kewangan, penyelewengan atau perbuatan rasuah, seperti menteri dan wakil rakyat,” kata C4 Center dalam satu kenyataan kepada Malaysiakini.
“Tanpa keperluan pelaporan yang setara yang dikenakan ke atas individu ini, rangka kerja itu mempunyai jurang yang ketara dari segi kekayaan siapa yang tertakluk kepada penelitian,” katanya.
Kenyataan itu dibuat selepas Malaysiakini mendedahkan rombakan besar peraturan pengisytiharan aset oleh Jabatan Perkhidmatan Awam untuk penjawat awam persekutuan dalam beberapa tahun awal bulan ini.
Kerangka kerja yang disemak semula itu, yang berkuat kuasa pada 6 Jun, memperluaskan rangkaian aset yang mesti diisytiharkan oleh penjawat awam persekutuan, termasuk aset digital seperti mata wang kripto, di samping meluaskan definisi anak dan memperkukuh pelaporan pemilikan benefisial dengan mewajibkan pendedahan aset yang dipegang bagi pihak pasangan dan anak-anak.
Ia juga memperkenalkan senarai pegawai pelulus yang ditetapkan yang kebenarannya diperlukan sebelum penjawat awam tertentu boleh memperoleh aset melebihi had yang ditetapkan.
C4 Center menyifatkan mekanisme kelulusan sebagai salah satu penambahbaikan yang membawa kejelasan yang lebih besar kepada rangka kerja pengisytiharan aset.
C4 Center berkata keberkesanan rangka kerja yang disemak semula itu akan bergantung pada sama ada pengisytiharan disahkan secara bebas atau sebaliknya.
Ia mencadangkan bahawa suruhanjaya perkhidmatan, termasuk Suruhanjaya Perkhidmatan Awam dan Suruhanjaya Perkhidmatan Pendidikan, berada pada kedudukan yang lebih baik untuk melaksanakan perananan itu kerana mereka sudah menjalankan kawalan tatatertib ke atas penjawat awam di bawah Perlembagaan Persekutuan.
“Jika terdapat proses pengesahan, tanggungjawab tersebut mungkin akan diletakkan dengan paling sesuai dengan suruhanjaya ini sebagai pemeriksaan bebas,” katanya.
Walau bagaimanapun, C4 Center mempersoalkan sama ada suruhanjaya tersebut mempunyai kebebasan institusi dan sumber yang diperlukan untuk melaksanakan tanggungjawab tersebut dengan berkesan.
Dalam menjelaskan perkara ini, C4 Center mempersoalkan sama ada suruhanjaya tersebut mempunyai sumber manusia dan kewangan yang mencukupi, serta kebebasan institusi untuk menjalankan siasatan lanjut mengenai pengisytiharan aset dan mengesahkannya dengan berkesan.
Ia menyatakan bahawa suruhanjaya tersebut diwajibkan secara perlembagaan untuk melaksanakan kawalan tatatertib ke atas penjawat awam, menjadikan mereka badan yang sesuai untuk perananan tersebut.
Ia berkata pengukuhan mekanisme pengesahan harus menjadi sebahagian daripada fasa pembaharuan seterusnya untuk meningkatkan integriti dan keyakinan orang ramai terhadap sistem pengisytiharan aset.
[Baca laporan asal]
